Koronavirüs kısıtlamaları dünya çapında gevşetiliyor: Türkiye’de maske zorunluluğu kaldırılmalı mı?

Kovid-19 sebebiyle ülkelerin uyguladığı kısıtlamalar, birer birer kaldırılmaya başlandı. Ülkenin yasal kısıtlamalardan ‘kişisel sorumluluk’ sürecine geçeceğini açıklayan İngiltere lideri Boris Johnson, aşılar ve tedavilerin, ileriye dönük ilk savunma hattını oluşturacağını kaydederek Omikron dalgası zirvesinin geride kaldığını söyledi. Buna göre İngiltere’de koronavirüs testi pozitif çıkanların karantinaya girmesi yasal bir zorunluluk olmayacak, 1 Nisan itibariyle ücretsiz koronavirüs testi uygulaması kaldırılacak.

Kısıtlamaların yoğun protestolarla karşılandığı Hollanda’da, uygulanan kısıtlamalar 25 Şubat’tan itibaren tamamen kaldırılacak. Ülkede maske ve sosyal mesafe kuralı sadece toplu taşıma ve havaalanlarında uygulanacak. Hollanda Sağlık Bakanı Ernst Kuipers koronavirüsün Omikron varyantını ‘o kadar da korkutucu değil’ şeklinde nitelendirerek, ‘halkın çoğunluğunun aşı olarak bağışıklık kazanması Kovid-19 kısıtlamalarının sonunu getirdi’ açıklamasında bulundu. ABD yönetimi de maske kullanım zorunluluğunu büyük ölçüde kaldıracağı bildirdi.

Norveç ‘artık büyük bir tehlike oluşturmadığı’ gerekçesiyle tüm koronavirüs önlemlerinden vazgeçerken, Almanya’da 20 Mart’a kadar Kovid-19 önlemlerinin büyük bölümü üç adımda kaldırılacak. İspanya’da mesafe önlemi devam ediyor ancak artık maske takmak zorunlu değil. Bazı kapalı alanlarda maske zorunluluğunun devam edeceği duyuran Avusturya hükümeti de, tüm kısıtlamaları 5 Mart'ta sona erdirmeyi planlıyor. Fransa’da 28 Şubat itibariyle kapalı alanlarda maske takmak zorunlu olmayacak. Rusya İnsan Sağlığı ve Tüketiciyi Koruma Kurumu (Rospotrebnadzor) da, Kovid-19 hastaları ile temaslı olan kişiler için zorunlu karantina kuralını kaldırdı. Danimarka ise tüm kısıtlamalardan çıkan ilk Avrupa Birliği ülkesi oldu.

İsrail'de alışveriş merkezlerine, tren istasyonlarına, havalimanlarına geçişlerde kullanılan ‘yeşil geçiş’ belgesi gösterme zorunluluğu kaldırıldı. Ancak kapalı alanlarda maske zorunluluğu sürüyor. Mısır’da semptom göstermeyenlerin karantina süresi 5 güne düşürüldü.

Türkiye’de ise maske takma zorunluluğu devam ediyor. İzolasyon ve karantinada biraz da olsa gevşemeye geçmiş olan ülkede, açıklanan verilere göre son 24 saat içerisinde neredeyse 80 bin koronavirüs vakası tespit edildi ve 281 kişi de hayatını kaybetti. Peki, Türkiye’de maske yasakları ne zaman kalkmalı? Koronavirüs ne zaman günlük hayattan çıkacak? Omikron varyantı virüsü zayıflattı mı? Türk Tabipleri Birliği Genel Sekreteri Prof. Dr. Vedat Bulut, Sputnik’e anlattı.

Türkiye’de maske önlemi kaldırılmalı mı?

Omikron’un alt varyantı olan BA2’nin Türkiye’de de yayılmaya başladığına işaret eden Prof. Dr. Bulut “BA2’nin yayılma hızının daha yüksek olduğu biliniyor ancak klinik şiddette daha şiddetli olup olmadığı henüz verilerle bilinmiyor. DSÖ bu konuda günlük veri topluyor ancak çok daha hızlı yayılıyor. Böyle bir durumda, 80-100 bin arasında vaka bandı varken, 200-300 kişi arasında da ölüm gerçekleşirken önlemlerin gevşetilmesi için erken bir dönemde olduğumuzu görüyoruz. Maske önleminin, HES kodu, izolasyon ve filyasyon uygulamalarının ve bağışıklamasının yavaşlatılmasının bir faturası var. Bu faturayı da çok daha fazla ölümle öderiz” dedi.

‘Önlemler gevşetilirse yine yoğun bakımlar alarm verecektir, kayıp katlanarak artacaktır’

Geçen sene 60-70 bin vaka bandında yeni önlemler alındığını hatırlatan Bulut, “Omikron varyantında yoğun bakıma yatış daha az olduğu için, bir dönem 110 bin bandına çıktığında yoğun bakımlarda bir doluluk oldu. Asıl önemli olan insan kaybının önlenmesidir. Pandemilerde insanlar elbette hastalığa yakalanabilirler ama hafif geçirirlerse ya da büyük bir sorun yaşamazlarsa, kalıcı bir hasar gelişmezse bu da bireylerin sağlığı açısından başarılı bir çözümdür. Türkiye’deki yoğun bakımlarda bulunan solunum destek ünitelerinin sayısı belli. Kaldı ki sadece bu cihazları pandemiye ayırmıyoruz. Bu nedenle eğer önlemler gevşetilirse yine yoğun bakımlar alarm verecektir, kayıp katlanarak artacaktır. Zaten çok fazla kaybımız oldu ki, 250 bin kadar açıklanamayan ölüm var. 2020 yılı istatistikleri TÜİK tarafından çok ilginç bir şekilde yayınlanmadı. TÜİK ölüm oranlarını bile yayınlayamıyor, çekiniyorlar siyasi açıdan. Türkiye’de pandeminin yanlış yönetildiğini, kötüye gittiğini söyleyebiliriz” dedi.

Hangi şartlar altında Türkiye’de maske uygulaması kaldırılabilir?

Dünyada henüz küresel bağışıklık sağlanamadığına vurgu yapan Bulut, Türkiye’de maske yasaklarının ne zaman kaldırılabileceğini şu şekilde anlattı:

‘Maskeden yana karar verilmesinde yarar var, BA2 endişe verici varyantlar arasında’

Bulut sözlerine “Bilim Kurulu’nda 2 görüş var, hemen hemen ikiye bölünmüş durumda, oy çoğunluğu da sağlanamıyor. Bir grup belli alanlarda maskeyi kaldıralım derken, diğer grup da karşı çıkıyor. Kuruldan ne kadar çıkacak bilmiyoruz ama maskeden yana karar verilmesinde yarar var. Omikron’un alt varyantı BA2 endişe verici varyantlar arasında, bu nedenli çok dikkatli olunmalı. Kaldı ki bir ay sonra başka bir varyanttan söz ediyor olacağız. Çünkü dünyanın 19 ülkesine aşı hiç girmemiş durumda. Nijerya’da yüzde 2, Bangladeş’te yüzde 35 civarında. Bu aşılama oranlarıyla dünya daha çok varyantlara gebedir. Bunların doğuracağı sonuçlar Türkiye’yi de etkileyecektir” şeklinde son verdi.