Kültür Bakanı Ersoy Duyurdu Asırlık 6 Mabedin Restorasyonu Tamamlandı

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Diyarbakır ve Bingöl’de restorasyonu tamamlanan 6 asırlık mabedin yeniden ibadete açılacağını duyurdu. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalar neticesinde Diyarbakır’daki Ali Paşa, Melik Ahmet Paşa, Parlı Safa, Cafer-i Tayyar ve Hanbaşı camileri ile Bingöl’deki Balaban Bey Camii’nin restorasyonu tamamlandı. Bu tarihi yapılar, 2 Ekim Cuma namazıyla birlikte yeniden cemaatleriyle buluşacak.

Bakan Ersoy, yaptığı açıklamada, restorasyon çalışmalarında eserlerin özgün dokularının korunduğunu belirtti. Bilimsel çalışmalarla deprem hasarlarının giderildiğini ve yapıların güçlendirildiğini vurgulayan Ersoy, “Tarihî taş işçiliğinden çinilere, ahşap unsurlardan kalem işlerine kadar ecdat yadigârı mirasımızı özgün dokusunu koruyarak ihya ettik” ifadelerini kullandı. Emeği geçenlere teşekkür eden Ersoy, camilerin Diyarbakır ve Bingöl’e hayırlı olmasını diledi. Altı eserin toplu açılış programı, Diyarbakır’ın Sur ilçesindeki Ali Paşa Camii’nde gerçekleştirilecek.

Restorasyon Detayları Açıklandı

Hadım Ali Paşa tarafından 16. yüzyılda yaptırılan Ali Paşa Camii’nde, deprem kaynaklı statik sorunlar bilim heyeti gözetiminde giderildi. Niteliksiz döşeme ve beton örtüler kaldırılarak üst örtü geleneksel dam sistemine uygun hale getirildi. Deprem çatlakları yapısal güçlendirme ve enjeksiyon uygulamalarıyla onarıldı. Özgün kündekâri kepenkler, ahşap minber, tavan kaplamaları ve çiniler koruma çalışmalarının ardından yeniden monte edildi.

15. yüzyılda inşa edildiği tahmin edilen Parlı Safa Camii’nde ise depremlerin yol açtığı ağır minare hasarı giderildi. Çelik kuşak ve gergilerle emniyete alınan minarenin temel ve zemin durumu incelenerek onarımlar yapıldı. Caminin çinileri, döşemeleri, kalem işleri ve sıva boyaları da tamamlanarak yapısal güvenliği sağlandı.

İnşa tarihi bilinmeyen Cafer-i Tayyar Camii ve Türbesi’nde de depremde ağır hasar gören minare başta olmak üzere çeşitli bölümlerde kapsamlı çalışmalar yürütüldü. Zemin ve temel incelemelerinin ardından duvar, tonoz ve dam örtülerinde onarım ve güçlendirme uygulandı. Minarenin yıkılan taşları özgünleriyle tamamlanarak cami ve türbe ibadete hazır hale getirildi.

Hacı Muhammed tarafından 1853’te yaptırılan Hanbaşı Camii’nde ise 2022’de başlayan onarımlar, deprem sonrası güçlendirme ve restorasyon uygulamalarıyla devam etti. Enjeksiyon yöntemiyle güçlendirilen yapıda betonarme eklentiler kaldırıldı, çatı ve cepheler özgün dokusuna uygun yenilendi. Caminin özgün mimari unsurları ortaya çıkarıldı.

1587-1591 yılları arasında inşa edilen Melik Ahmet Paşa Camii’nde kubbe, tromplar ve taşıyıcı duvarlardaki çatlaklar onarıldı. Yapının temel durumu incelenerek kubbe ve kasnak güçlendirildi, zemin ve duvarlarda enjeksiyon uygulamaları yapıldı. Kurşun örtü, sıva ve kalem işi çalışmalarının tamamlanmasıyla cami yeniden cemaatini ağırlamaya hazırlandı.

Akkoyunlu döneminden günümüze ulaşan Balaban Bey Camii’nde ise depremde ağır hasar gören minare sökülerek özgün tekniklerle yeniden inşa edildi. Caminin çatı, avlu ve mahfil bölümlerinde onarımlar yapıldı. Ahşap döşemeler ve tesisatlar yenilenerek yapının özgün mimari bütünlüğü sağlandı.

• #Bingöl Camileri
• #Diyarbakır Camileri