Kapak: Alman işgalinden önce, Yunan müzeleri, Atina'daki Ulusal Arkeoloji Müzesi'nde sıvayla kaplı olan bu mermer Afrodit, Pan ve Eros grubu gibi korunmak ve saklanmak için antik eserler hazırladı.
Yunanistan, II. Dünya Savaşı sırasında Naziler tarafından işgal edildiği yıllarda ülkeden çalınan tarihi eserlerin peşinde. Atina Arkeoloji Derneği (The Archaeological Society at Athens) Genel Sekreteri Vassilios Petrakos’un yazdığı beş bölümden oluşan çalışma “The Past in Sheckles” (Prangalar Altındaki Geçmiş) Yunanistan’dan II. Dünya Savaşı sırasında çalınan tarihi eserlerin izini sürüyor.
The New York Times’ın haberine göre, Naziler 1941’de Yunanistan’ı işgal ettiğinde Alman ordusundan general Julius Ringel, özellikle 3 bin yıl önce yaşamış olan Minos medeniyetinden izler barındıran Girit Adası’nda gerçekleştirilen kazılarda aktif rol aldı. Bu kazılarda çıkarılan vazo, seramik ve birçok tarihi eserin bir kısmını askerlerinin de yardımıyla kendisi için alırken, bir kısmını da savaş ganimeti olarak Alman müzelerine gönderdi.
Nazilerin tarihi eser hırsızlığına dair çalışmalar başka ülkelerde de yoğunlaştı. The New York Times’a konuşan Arizona Üniversitesi’nden antropoloji profesörü Irene Bald Romano, ABD, Almanya, İtalya, Fransa ve Polonya’da da benzer konular üzerine araştırmalar yapıldığını söyledi. Getty Museum’dan küratör Claire Lyons ise, “Naziler tarafından çalınan tarihi eserlerin kaderleri hakkında hak ettikleri araştırma yapılmıyor. II. Dünya Savaşı’na daha fazla odaklanmamız gerekiyor” dedi.
II. Dünya Savaşı sırasında sadece Yunanistan’dan değil İtalya ve Mısır başta olmak üzere başka ülkelerden de tarihi eser çalındığı biliniyor. Petrakos, Yunanistan’daki duruma ilişkin “Çalınan tüm eserlerin kaydı hiçbir zaman tam olarak oluşturulamadı ve bu artık mümkün de değil” derken Alman ve İtalyan askerlerin yağmalarına ilişkin “Daha önce yapılan kazılarda bulunan eserlerin ve müzelerdeki işlerin çalındığını biliyoruz; fakat o kazılarda tam olarak nelerin bulunduğunu bilmiyoruz” dedi.
Koleksiyonlarını korumak için Ulusal Arkeoloji Müzesi, antik heykellerin gömülmesi ve bombalamaların yanı sıra yağmalardan korunması için çukurlar yarattı.
Ülkenin Teselya bölgesinde Nazi partisi teorisyenlerinden Alfred Rosenberg’ün yönetiminde büyük kazılar gerçekleştirilmiş, Gestapo ve SS’den sorumlu Heinlich Himmler de Aryan ırkının kökenine dair araştırmaları için Yunanistan’da kazılar organize eden isimler arasında yer almıştı.
Öte yandan, uzmanlar günümüzde Almanya’nın Nazi döneminde yağmalanan işlerin geri iade edilmesi konusunda duyarlı olduğunu belirtiyor. Romano durumun mükemmel olmadığını itiraf etse de Almanya’nın özellikle Nazi dönemi için kaynak konusunda yüksek standartlar uyguladığını; koleksiyonları hakkında şeffaf davrandığını, açık arşivler oluşturduğunu ve pek çok eseri iade ettiğini belirtti.
Atina’daki Ulusal Arkeoloji Müzesi’nden yönetici Kostas Nikolentzos, Almanya’nın Unteruhldingen şehrindeki Pfahlbau Müzesi’nin Teselya’dan yağmalanan 13 binden fazla tarihi eseri, doküman ve fotoğraflarla birlikte, müzeye iade ettiğini paylaştı. Müzeden Dr. Maria Lagogianni-Georgakarakos ise 1951-2014 yılları arasında devam eden bu iade sürecinin uzunluğunu savaş sonrası Almanya’nın Batı ve Doğu Almanya olarak ayrılmasıyla ilişkin olduğunu belirtirken “Belge ve tarihi eserler, Batı ve Doğu Almanya’daki çeşitli kurumlara bölünmüştü. Pfahlbau Müzesi direktörü, tarihi eserlerin kaynaklarına ilişkin araştırmaların 20 yıl sürdüğünü aktarmıştı” dedi.
- The New York Times - Art Dog
Haberi Kaynağından oku: Cumhuriyet
Not : Bu haber CUMHURİYET internet sitesinden, Yeniistiklal.com editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi olmadan otomatik olarak geldiği şekliyle alınmıştır. Bu haberlerin hukuki muhatabı haber kaynaklarıdır. Haberlerle ilgili her tür şikayetinizi [email protected] adresimize gönderebilirsiniz.
Yorum Yazın