Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Orta Vadeli Program sonrası kamuda tasarruf tedbirlerinde önemli başarılar elde edildiğini açıkladı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Orta Vadeli Program (OVP) açıklamasının ardından yaptığı değerlendirmelerde, kamuda uygulanan tasarruf tedbirlerinin önemli başarılar getirdiğini bildirdi. Bakan Şimşek, yatırımlardan yapılan kesintiyle tasarruf sağlandığı algısının doğru olmadığını belirterek, kamu harcamalarının milli gelir içindeki payının ciddi oranda azaldığını vurguladı. Bu açıklamalar, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde yapıldı.
Şimşek, yatırımların milli gelir içindeki payının 2027 bütçesinde 2026’ya göre düşmediğini, aksine yedek ödeneklerle cüzi bir artışla yüzde 1,8’e yükseldiğini ifade etti. Bu durumun, “tasarrufun yatırımları azaltarak yapıldığı” söylemiyle uyuşmadığını belirtti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü iradesiyle desteklenen 2024 Tasarruf Genelgesi’nin farklı bir çerçeve oluşturduğunu anlatan Şimşek, güçlü izleme, denetleme, raporlama ve yaptırım mekanizmalarının devreye sokulduğunu aktardı.
Bakanlığın izleme, denetleme ve raporlama boyutlarında etkili bir fonksiyon ifa ettiğini söyleyen Şimşek, kamu cari tüketiminin savunma dışındaki önemli boyutlarının bu kapsamda olduğunu dile getirdi. Kamu taşıtları, binaları, haberleşme, seyahat, enerji, su, kırtasiye ve demirbaş giderlerinde önemli tasarruflar sağlandığını kaydetti.
Şimşek, Tasarruf Genelgesi öncesindeki 10 yılda bu kalemlerin bütçe harcamaları içindeki payının yüzde 4,6 iken, 2025 sonu itibarıyla yüzde 2,9’a gerilediğini açıkladı. Bu tasarrufun cari fiyatlarla 484 milyar liraya tekabül ettiğini ve 6 bakanlığın bütçesinden daha büyük bir meblağ olduğunu vurguladı.
Özellikle kamu taşıt kullanımında önemli adımlar atıldığını belirten Şimşek, sözleşmesi sona eren kiralık taşıtların yenileme sürecinde araç sayısının yüzde 21 oranında azaltıldığını ifade etti. Hizmet bina yapımlarının gözden geçirilerek sınırlandırıldığını da ekledi.
Şimşek, vergide adaleti sağlamak için ciddi tedbirler aldıklarını ve kayıt dışılıkla mücadelede gönüllü uyumu önceliklendirdiklerini belirtti. Büyük şirketlerde denetim oranının 2024’te yüzde 11 civarından 2026 için yüzde 31,3’e yükseldiğini, orta ölçekli şirketlerde ise yüzde 3,6’dan yüzde 7,3’e çıktığını aktardı.
Küçük ölçekli şirketlerde denetim oranının 2024’te yüzde 2,1 iken bu sene yüzde 1,1’e gerilediğini söyleyen Şimşek, gönüllü uyum ve rehberliğin esas olduğunu vurguladı. Gelir vergisi beyannamesi sayısının 3,8 milyondan 5,5 milyona ulaşmasının vergi gelirlerine yansıdığını ifade etti.
Vergi gelirlerinin milli gelire oranının 2022’de yüzde 15,4’ten 2023’te yüzde 16,6’ya, 2026’da 17’nin üzerine çıktığını, 2027 tahmininin ise yüzde 17,9 olduğunu paylaştı. Dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payının 2023’te yüzde 65,5’ten 2026’da yüzde 60’ın altına inmesinin önemli bir ilerleme olduğunu kaydetti.
Şimşek, OVP’nin öngörülebilirliği artırdığını ve ekonominin şoklara karşı dayanıklılığında ciddi bir artış olduğunu belirtti. Enflasyonun böylesine zorlu bir konjonktürde kontrolden çıkmamasının önemli bir başarı olduğunu vurguladı.
Bakan Şimşek, cari açıkta kırılganlığın azalmasının ve gelir dağılımında iyileşmenin programın kazanımları arasında olduğunu ifade etti. Kur Korumalı Mevduat’tan (KKM) çıkışın ve vatandaşların liraya olan güveninin artmasının önemine değindi.
Finansmana erişimi selektif olarak, üretken kapasiteyi destekleyecek şekilde güçlendirdiklerini vurgulayan Şimşek, KOBİ kredilerinin toplam krediler içindeki payının uzun vadeli ortalaması olan yüzde 24,6’dan son 3 yılda yüzde 27’ye yükseldiğini belirtti.
İhracat kredilerinin toplam krediler içindeki payının da uzun vadeli ortalama yüzde 6,3 iken son 3 yılda yüzde 12’ye yaklaştığının altını çizdi. Günlük reeskont kredi limitinin 17 kat arttığını, bunun hükümetin ihracatı ve sanayi üretimini önceliklendirdiğini gösterdiğini söyledi.
Geçen yıl 956 bin çiftçiye 661 milyar lira kredi verildiğini ve Hazinenin 182,6 milyar lira faiz desteği sağladığını hatırlatan Şimşek, son bir yılda bu desteğin 244 milyar liraya ulaştığını bildirdi. 258 bin esnafın sübvansiyonlu kredilerden yararlandığını aktardı.
İmalat sanayisine yönelik 250 milyar liralık finansman desteğine değinen Şimşek, Hazine’nin işletme sermayesi kredilerinde enflasyonun altında maliyet sunduğunu kaydetti. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın da vurguladığı gibi, sanayicinin ve üreten kesimlerin desteklenmeye devam edeceğini ekledi.
Gıda fiyatlarına değinen Şimşek, savaşın başlamasıyla gübre ve mazot gibi girdilerdeki artışların fiyatları etkilediğini belirtti. Bu sene üretimin çok iyi olduğunu ve gıda fiyatlarında önümüzdeki aylarda normalleşme beklediklerini ifade etti.
Manşet enflasyonunun birkaç puan üzerinde seyreden gıda fiyatlarının, manşete yakınsama olasılığını yüksek gördüklerini söyledi. 2026’nın ilk yarısındaki gıda fiyat gelişmelerinin geçen yıl yaşanan kuraklıkla ilişkili olabileceğini dile getirdi.
Eğitim enflasyonuna dikkat çeken Şimşek, 2023 öncesi yüzde 36 fiili üst sınırına rağmen özel okulların fahiş fiyat artışlarına devam ettiğini belirtti. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yapılan düzenlemeyle kural bazlı fiyatlama mekanizması getirildiğini ve bunun Yükseköğretim Kurulu (YÖK) denetiminde olduğunu aktardı.
Eğitim enflasyonunun 2024’te yüzde 92, 2025’te yüzde 66 ve bu sene yüzde 53 olarak gerçekleştiğini açıklayan Şimşek, manşetten ciddi bir kopuş olduğunu ve ilgili kurumlar tarafından kurallara uyumun değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Milli Eğitim Bakanlığı’nın da kural bazlı fiyatlamaya geçtiğini hatırlattı.
Şimşek, vatandaşların yüzde 90’ının çocuklarını devlet okullarına gönderdiğini ve bu okullarda harç veya kitap ücreti olmadığını belirtti. Eğitim enflasyonunun daha çok özel okulların ücret artışlarını ifade ettiğinin altını çizerek, “Eğitim enflasyonunda bu kadar aşırı, yüksek artışları meşru kılacak hiçbir zemin görmüyoruz. Çok fahiş fiyat artışları olduğu net” ifadelerini kullandı. Manşet enflasyonu yüzde 31,5 iken, eğitim enflasyonunun yüzde 53’ün üzerinde olmasının bir sorun teşkil ettiğini kaydetti.
Yorum Yap