OECD, tarım desteklerinin 2025’te 950 milyar doları aşarak rekor seviyeye yükseldiğini duyuruyor. Ancak bu artış, kritik riskleri de beraberinde getiriyor.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), “Tarımsal Politikaların İzlenmesi ve Değerlendirilmesi” raporunda küresel tarım desteklerinin 2025 yılında 950 milyar doları aşarak rekor bir seviyeye ulaştığını duyuruyor. Bu artış, desteklerin üretim değerine oranını 2023’teki %17,6’dan %19,1’e yükseltiyor ve uzun süreli düşüş eğilimini tersine çeviriyor. Rapor, 56 ülkeyi kapsıyor ve Mısır ile Peru’yu ilk kez değerlendirme kapsamına alıyor.
OECD, küresel tarım sektörünün artan ekonomik şoklar altında faaliyet gösterdiğini belirtiyor. Raporda, tarımsal desteklerin üretim değerine oranındaki yükseliş, özellikle gelişmekte olan ekonomilerdeki piyasa fiyatı desteklerinden kaynaklanıyor. OECD ülkelerinde ise afetler nedeniyle sağlanan olağanüstü bütçe ödemeleri öne çıkıyor.
Mevcut desteklerin büyük bir kısmı, piyasa fiyatlarını doğrudan değiştiren politikalara dayanıyor. Bu uygulamalar, çiftçilerin değişen üretim ve piyasa koşullarına uyum sağlama kapasitesini sınırlayabiliyor. Kurum, bu durumun sektörün verimlilik ve dayanıklılığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğine dikkat çekiyor.
2023-2025 döneminde, bireysel çiftçilere sağlanan yıllık ortalama destek 661 milyar doları buluyor. Ancak tarımsal desteklerin ülkeler arasındaki dağılımında önemli farklılıklar gözlemleniyor. Gelişmekte olan ekonomiler, tarımsal üretim ve destekleme politikalarındaki ağırlıklarını artırıyor.
Bu ekonomiler, dünya fiyatlarına kıyasla yurt içi fiyatları artıran veya azaltan politikalara daha sık başvuruyor. Bu durum, tarımsal üretim sistemlerinin esnekliğini azaltarak sektörün şoklara uyum kapasitesini zayıflatabiliyor. Ayrıca, tarımsal destekleme politikaları bazı ürünlerin yurt içi fiyatlarını uluslararası fiyatların üzerine taşıyor ve tüketicilerin satın alma gücünü düşürüyor.
OECD raporu, 2023-2025 döneminde tarım sektörüne sağlanan toplam desteklerin yaklaşık yarısının, üretim ve ticaret üzerinde en fazla bozucu etkiye sahip destekleme yöntemlerinden oluştuğunu kaydediyor. Bu yöntemler, piyasalardaki dengeyi olumsuz etkileme potansiyeli taşıyor.
Tarım sektörünün dayanıklılığını artırmak ve sürdürülebilir verimlilik büyümesini desteklemek için gerekli kamu yatırımları, sektörün dönüşüm ihtiyacına ayak uyduramıyor. Tarımsal altyapı, araştırma-geliştirme ve inovasyonu kapsayan genel hizmetlere yönelik kamu harcamaları, 2023-2025 döneminde yıllık ortalama 118 milyar dolar seviyesinde kalıyor.
Hürmüz Boğazı’nın kapanması gibi jeopolitik gelişmeler, tarımsal girdiler ve dolaylı olarak tarım ürünleri piyasaları üzerinde ilave baskılar oluşturuyor. Ayrıca, 2025-2026 döneminde aşırı hava olayları ve doğal afetlere karşı 30’dan fazla acil politika müdahalesi tespit ediliyor. Bu durum, sektörün öngörülebilir ve uzun vadeli politikalara olan ihtiyacını güçlendiriyor.
OECD, tarımsal desteklerin çevresel hedeflerle ilişkisinin sınırlı kaldığını belirtiyor. Kurum, desteklerin üretim ve fiyatlarla bağlantılı, piyasalarda bozulmaya yol açabilecek uygulamalardan daha hedefli politikalara kaydırılmasını öneriyor. İnovasyon, bilgi sistemleri, tarımsal altyapı ve risk yönetimine yönelik yatırımların artırılması gerektiğini vurguluyor.
Ayrıca, desteklerin ölçülebilir çevresel sonuçlarla daha güçlü biçimde ilişkilendirilmesi, sektörün sürdürülebilirliğini ve gelecekteki şoklara karşı direncini artıracaktır.
Türkiye’nin en güçlü ve en iddialı haber teması: Seobaz Haber Teması. Hız, SEO uyumu ve modern tasarımıyla rakiplerinizi geride bırakın, haber sitenizi zirveye taşıyın.
Yorum Yap