USD50,15EUR56,00ALTIN6.566,07Istanbul11° Az bulutlu2:14AKŞAM'AKALAN SÜRE
Kaya, deniz ve Himalaya tuzu dahil tüm tuz çeşitlerinin aşırı tüketimi, kronik hastalıklara davetiye çıkarıyor. Uzmanlar uyarıyor.
Dr. Öğr. Üyesi Hasan Hacıosman, aşırı tuz tüketiminin hipertansiyon, kalp-damar, böbrek ve karaciğer hastalıkları açısından ciddi riskler taşıdığı uyarısını yaptı. Hacıosman, kaya tuzu, deniz tuzu ve Himalaya tuzu gibi farklı tuz çeşitlerinin de temel bileşeninin sodyum klorür olduğunu ve aşırı tüketimlerinin aynı sağlık sorunlarına yol açtığını belirtti. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), yetişkinler için günlük tuz tüketimini 5 gramın altında tutmayı öneriyor. Bu miktar, yemeklere eklenen tuzun yanı sıra işlenmiş gıdalarla alınan tuzu da kapsıyor.
Tuzun ana bileşeni sodyum, vücudun sıvı dengesi için kritik rol oynar. Ancak aşırı sodyum alımı, vücutta sıvı tutulmasını ve kan basıncının yükselmesini kolaylaştırır. Yüksek tansiyon, kalp krizi, inme ve diğer kalp-damar hastalıkları için önemli bir risk faktörü oluşturur. Kronik hastalıkların tek bir nedene bağlı gelişmediğini belirten Hacıosman, beslenme alışkanlıkları ve genetik yatkınlığın da etkili olduğunu ifade etti.
Böbrekler, vücuttaki su ve elektrolit dengesini koruyarak fazla sodyumu atar. Yüksek tuz tüketimi, kan basıncını yükselterek böbrekler üzerindeki yükü artırır. Bu durum, zamanla böbrek fonksiyonlarının olumsuz etkilenmesine neden olabilir. Kronik böbrek hastalığı bulunan kişilerin tuz tüketimini kontrol altında tutması büyük önem taşır.
Normal kilodaki bireylerde de karaciğer hastalığı gelişebileceğini Dr. Hacıosman belirtti. Eylül 2026’da yayımlanan bir deneysel çalışma, yüksek tuzlu diyetin obez olmayan farelerde karaciğer metabolizmasını değiştirdiğini gösterdi. Duke-NUS Tıp Fakültesi ve University College London araştırmacılarının katkısıyla yapılan bu çalışma, iltihaplanma ve fibrozis süreçlerini tetikledi. Ancak sonuçların insanlar için genellenebilmesi adına ek araştırmalar gerekmektedir.
Tuz tüketimini azaltmak isteyenler, sadece yemeklere eklenen tuza değil, hazır ve işlenmiş gıdalara da dikkat etmelidir. Ekmek, peynir, zeytin, turşu, şarküteri ürünleri, hazır çorbalar ve paketli atıştırmalıklar günlük tuz alımını artırır. Yemek hazırlarken eklenen tuz miktarını kademeli olarak düşürmek, yemek masasında tuzluk bulundurmamak ve paketli ürünlerdeki sodyum miktarlarını karşılaştırmak önemlidir. Limon, sarımsak ve baharat kullanımı, yemeklere lezzet katmanın sağlıklı yolları arasında yer alır.
Kaya tuzu, deniz tuzu ve Himalaya tuzu gibi çeşitler, sağlıklı algılansa da temel bileşenleri sodyum klorürdür. Bu nedenle, tuzun çeşidini değiştirmek aşırı sodyum tüketiminin risklerini ortadan kaldırmaz. Potasyum içeren düşük sodyumlu tuz alternatifleri bazı kişiler için seçenek olabilir. Ancak böbrek hastalığı olanlar veya potasyum düzeyini yükselten ilaç kullananlar, bu ürünleri hekim önerisi olmadan tüketmemelidir. İyotlu tuz tercih edilmesi, iyot alımını desteklemesi açısından önemlidir.
Kronik hastalıkların önlenmesinde tek bir besin veya alışkanlığa odaklanmak yerine genel yaşam tarzını değerlendirmek gerekir. Dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı vücut ağırlığının korunması ve sigara kullanılmaması bu yaklaşımın temel bileşenleridir. Kan basıncı, kan şekeri ve kolesterol düzeylerinin takip edilmesi de önem taşır. Tuz tüketimini azaltmak, bu bütüncül yaklaşımı tamamlayan önemli bir adımdır.
Yorum Yap