DSÖ Genel Direktörü Ghebreyesus, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki Ebola salgınını ‘en hızlı yayılan ikinci salgın’ olarak tanımladı. Vaka sayısı 6 bini aştı.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi’nde gazetecilerle bir araya geldi. Ghebreyesus, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki (KDC) Ebola salgınını “kayıtlara geçen en büyük ikinci ve şimdiye kadar görülen en hızlı yayılan salgın” olarak tanımladı. Salgında vaka sayısı 6 bini, ölümler ise 3 bini aştı. Direktör, bilinmeyen bulaşma zincirlerinin en büyük endişe kaynağı olduğunu belirtti.
Ghebreyesus, salgının altı ilde 60 sağlık bölgesini etkilediğini ve geniş bir coğrafi alana yayıldığını ifade etti. İturi eyaleti, vakaların yüzde 85’ini ve ölümlerin yüzde 88’ini oluşturarak salgının merkez üssü olmaya devam ediyor. Ölümlerin çoğunun tedavi merkezleri dışında gerçekleşmesi, bulaşmayı körükleyen önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. Salgın nedeniyle hayatını kaybedenlerin güvenli bir şekilde defnedilmemesi de riskleri artırıyor.
Ghebreyesus, KDC’de birçok ölümün bilinen temaslılar listesinde olmayan kişiler arasında yaşandığını aktardı. Bu durumun, bilinmeyen bulaşma zincirlerinin varlığına işaret ettiğini söyledi. Her bir zincir bulunup kırılana kadar salgının devam edeceğini vurguladı. Bu tehdit, KDC’ye, komşu ülkelere ve bölgenin tamamına yönelik risk oluşturuyor.
Ebola salgınının, bölge halkının karşılaştığı tek sağlık tehdidi olmadığını belirten Ghebreyesus, KDC’nin on yıllardır çatışma, yerinden edilme, yoksulluk ve açlıkla mücadele ettiğini hatırlattı. DSÖ, KDC hükümeti liderliğinde, Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC) ile birlikte çalışıyor. Örgüt, müdahalenin her alanını genişletmek için çeşitli kuruluşlarla ortaklık içinde hareket ediyor.
DSÖ, KDC’ye 330 tondan fazla acil durum malzemesi sevk etti ve 300’den fazla uzman görevlendirdi. Bundibugyo virüsüne karşı iki yeni aşı için İngiltere ve Kanada’da güvenlik denemeleri yapılıyor. Ghebreyesus, Zaire ebolavirüsüne karşı onaylı bir aşı bulunduğunu ancak bunun Bundibugyo’ya karşı etkinliğinin belirsiz olduğunu belirtti. DSÖ, KDC’de ekim veya kasımda başlayacak etkinlik denemeleri için ortaklarla birlikte her üç aşıyı da ilerletiyor.
Ebola virüsü, ilk olarak 1976 yılında Sudan’ın Nzara ve KDC’nin Yambuku kentlerinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıktı. KDC’deki salgın, Ebola Nehri yakınında bir köyde başladığı için hastalığa bu nehrin adı verildi. Virüs, bir tür kanamalı ateşe yol açıyor.
Aralık 2013’te Batı Afrika’da yayılan Ebola salgını, Gine, Liberya ve Sierra Leone’de 2014-2017 yılları arasında etkili oldu. Bu dönemde 30 bin kişiye virüs bulaştı ve 11 binden fazla kişi hayatını kaybetti. KDC’nin doğusundaki Ituri eyaletinde 15 Mayıs’ta ilan edilen salgın, 246 şüpheli vaka ve 65 ölümle başlamıştı. Yetkililer, mayısta patlak veren Bundibugyo Ebola varyantının onaylanmış bir tedavisi veya aşısı olmadığını ifade ediyor.
Ghebreyesus, Gazze’de insani krizin derinleştiğini ve kış ayları yaklaşırken halk sağlığı risklerinin arttığını dile getirdi. Çoğu kişinin aşırı kalabalık çadır kamplarında yerinden edilmiş durumda yaşadığını hatırlattı. Taşan kanalizasyon, biriken atıklar ve sınırlı güvenli suya erişim giderek tehlikeli koşullar oluşturuyor. Su kirliliğinin artmasıyla akut sulu ishal vakaları bu yıl neredeyse iki katına çıktı.
Yağmurların başlamasıyla sel sularının kanalizasyon ve kirlenmiş suyu yoğun nüfuslu bölgelere yayarak hastalık riskini artırması bekleniyor. Gazze’nin aşırı yüklenmiş sağlık sistemi, bu artışları yönetecek donanımda değil. Ghebreyesus, bölgede rehabilitasyon ihtiyacının çok büyük olduğunu vurguladı. 6 bin 600’den fazla uzuvları ampute edilen kişinin uzun süreli rehabilitasyon ve protez veya ortez hizmetlerine ihtiyaç duyduğunu aktardı.
Ghebreyesus, tekerlekli sandalye ve koltuk değneği gibi yardımcı cihazların Gazze’ye girdiğini belirtti. Ancak DSÖ’nün 2 yıldan fazla süredir bölgeye protez ve rehabilitasyon ekipmanı göndermesine izin verilmediğini kaydetti. Sonuç olarak, uzuvlarını kaybedenlerin sadece küçük bir kısmı protez cihazı alabildi. DSÖ, Gazze’deki Filistinlilerin ihtiyaçlarını karşılamak için temel ilaçların, rehabilitasyon ekipmanının ve halk sağlığı malzemelerinin engelsiz ve hızlandırılmış girişini talep ediyor.
DSÖ’nün İnsani Yardım, Afet Eylemi ve Sağlık Acil Durumları Müdahaleleri Birimi Başkanı Teresa Zakaria, Gazze’ye daha fazla insani yardım ulaştırılması için uluslararası baskının önemine değindi. Zakaria, “Kurtarılan her hayat çok önemlidir” diyerek umutsuzluğa kapılmama ve çalışmaya devam etme çağrısı yaptı. DSÖ ve ortakları, Ekim 2023’ten bu yana sahada kalarak hizmetlerin devamlılığını sağlıyor. Zakaria, Gazze’de daha iyi ve güvenli erişim ile insancıl koşulların sağlanması için tüm dünyaya çağrı yapmaya devam ettiklerini ifade etti.
Ghebreyesus, geçen hafta Nepal-Çin sınırında meydana gelen ani selin yıkıcı can kayıplarına ve geniş çaplı tahribata yol açtığını bildirdi. Nepal’de binden fazla ölüm rapor edildi ve binlerce kişi hala kayıp. Çin’de de ölümler ve kayıp kişiler bulunuyor. Arama ve kurtarma çalışmalarının devam ettiğini kaydetti.
Yolların, köprülerin, elektrik ve iletişim ağlarının hasar görmesi nedeniyle tüm topluluklar izole kaldı. Birçok sağlık tesisi yıkıldı ve artık çalışmıyor. Nepal hükümetinin talebi üzerine DSÖ, felaketin ardından saatler içinde acil sağlık malzemeleri, enfeksiyon önleme ve kontrol malzemeleri ile geçici tesisleri seferber etti.
DSÖ, Nepal’deki gözetim ve müdahaleyi güçlendirmek için fonlar tahsis etti ve ek personel görevlendirdi. Ghebreyesus, şu anki en büyük endişelerinin salgın riski olduğunu ifade etti. İhtiyaç duyanlar için temel sağlık hizmetlerinin yeniden sağlanması da öncelikler arasında yer alıyor.
Yorum Yap